ଭାରତ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ଉପରେ ସହମତ ହୋଇଛି। ଏହା ସହିତ, ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି: ଭାରତ ରୁଷିଆରୁ ତେଲ କିଣିବା ଜାରି ରଖିବ କି ହ୍ରାସ କରିବ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଭେନେଜୁଏଲାରୁ ତେଲ ଆମଦାନୀ ବିଷୟରେ କଳ୍ପନାଜଳ୍ପନା ମଧ୍ୟ ତୀବ୍ର ହୋଇଛି।ଗୁରୁବାର, ଫେବୃଆରୀ ୫, ୨୦୨୬ରେ, ଭାରତ ଏହି ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ନିଜର ମତ ସ୍ପଷ୍ଟ କରି ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ସଙ୍କେତ ଦେଇଛି ଯେ ଏହା ଚାପ ଆଗରେ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇବ ନାହିଁ, ବରଂ ଏହାର ୧.୪ ବିଲିୟନ ଲୋକଙ୍କ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସ୍ବାର୍ଥରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକ୍ଷେପ ନେବ।
ଭାରତ ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଏହା କୌଣସି ଗୋଟିଏ ଦେଶ ଉପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ଏଡାଇବା ପାଇଁ ଏହାର ତୈଳ ଆମଦାନୀ (ଅର୍ଥାତ୍ ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ସରୁ ଆମଦାନୀ) ବିବିଧ କରିବ। ଏହା ଉଲ୍ଲେଖ କରିବା ଉଚିତ ଯେ ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟ ଏବଂ ଭେନେଜୁଏଲାରୁ ତେଲ କିଣିବା ଉପରେ ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନର ଗୁରୁତ୍ୱ ବାରମ୍ବାର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି।
ଭାରତ ସୂଚାଇ ଦେଇଛି ଯେ ଏହା ତାର ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଭେନେଜୁଏଲା ସମେତ ଯେକୌଣସି ନୂତନ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ବିକଳ୍ପର ବାଣିଜ୍ୟିକ ଦିଗ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବାକୁ ଖୋଲା ଅଛି। ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଗୁରୁବାର, ଫେବୃଆରୀ ୫ରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଭେନେଜୁଏଲା ଭାରତର ଏକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଶକ୍ତି ଅଂଶୀଦାର ରହିଆସିଛି, ଏବଂ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ଏହାର ଶକ୍ତି ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକୁ ବିବିଧ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତିବଦ୍ଧ। ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ନିୟମିତ ବ୍ରିଫିଂରେ ରଣଧୀର ଜୟସୱାଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭେନେଜୁଏଲା ଭାରତ ପାଇଁ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ନିବେଶ ଉଭୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି ଅଂଶୀଦାର ରହିଛି। ଭାରତ ୨୦୧୯-୨୦ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭେନେଜୁଏଲାରୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଆମେରିକାର ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଯୋଗୁ ଏହି ଯୋଗାଣ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ପଡିଥିଲା। ୨୦୨୩-୨୪ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଆମଦାନୀ ପୁଣି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପୁନଃପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲାଗୁ ହେବା ଯୋଗୁ ପୁଣି ଥରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲା।
ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କହିଛି ଯେ ଭାରତୀୟ ସାର୍ବଜନୀନ କ୍ଷେତ୍ରର ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ (PSUs) ଭେନେଜୁଏଲାର ଜାତୀୟ ତୈଳ କମ୍ପାନୀ, Petroleos de Venezuela (PdVSA) ସହିତ ସହଭାଗୀତା କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ୨୦୦୮ ମସିହାରୁ ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତି ବଜାୟ ରଖିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି, ‘ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ଭାରତର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତ ଯେକୌଣସି ନୂତନ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ବିକଳ୍ପ (ଭେନେଜୁଏଲା ସମେତ)ର ବାଣିଜି୍ୟକ ଦିଗ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବାକୁ ଖୋଲା ଅଛି।’
ଏହି ବିବୃତ୍ତି ଏପରି ଏକ ସମୟରେ ଆସିଛି ଯେତେବେଳେ ଭୂରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା, ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ବାଧା ଏବଂ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଯୋଗୁ ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ବଜାର ଅସ୍ଥିର ରହିଛି। ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ଶକ୍ତି ଆମଦାନୀକାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଏବଂ ଆମଦାନୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ଘରୋଇ ଆବଶ୍ୟକତାର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ପୂରଣ କରେ। ତେଣୁ, ସରକାର ନିରନ୍ତର ଏପରି ବିକଳ୍ପ ଖୋଜୁଛନ୍ତି ଯାହା ସ୍ଥିର, ସୁଲଭ ଏବଂ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ।
ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ମଧ୍ୟ ପୁନର୍ବାର ଦୋହରାଇଛି ଯେ ୧.୪ ବିଲିୟନ ଭାରତୀୟଙ୍କ ପାଇଁ ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ସରକାରଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା। ରଣଧୀର ଜୟସୱାଲ କହିଛନ୍ତି, ‘ବଜାର ପରିସ୍ଥିତି ଏବଂ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିକାଶ ସହିତ ଶକ୍ତି ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକର ବିବିଧତା ଆମ ରଣନୀତିର ମୌଳିକତା। ଭାରତ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ନିଆଯାଇଛି ଏବଂ ନିଆଯିବ।’ ବ୍ରିଫିଂ ସମୟରେ, ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏକ ବୈଠକ କିମ୍ବା ଗସ୍ତ ଦାବି କରୁଥିବା ବ୍ଲୁମବର୍ଗ ରିପୋର୍ଟକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛି।
ମୁଖପାତ୍ର କହିଛନ୍ତି ଯେ ରିପୋର୍ଟର କୌଣସି ଆଧାର ନାହିଁ। ଏପରି ବୈଠକ କିମ୍ବା ଗସ୍ତ ହୋଇନାହିଁ। ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ମଧ୍ୟ ରୁଷିଆରୁ ତୈଳ ଆମଦାନୀ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ନିଜର ସ୍ଥିତି ଦୋହରାଇଛି। ରଣଧୀର ଜୟସୱାଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତର ଶକ୍ତି କ୍ରୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବଜାର-ଭିତ୍ତିକ, ଏବଂ ଦେଶ ଏହାର ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ବଜାର ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ଆଧାରିତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥାଏ।
ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବରେ ବାରମ୍ବାର କହିଛି ଯେ ଏହାର ପ୍ରାଥମିକତା ହେଉଛି ସୁଲଭ ଏବଂ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଘରୋଇ ଗ୍ରାହକ ଏବଂ ଶିଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତିର ସମ୍ମୁଖୀନ ନ ହୁଅନ୍ତି। ଶକ୍ତି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଭେନେଜୁଏଲା ଭଳି ତୈଳ ସମୃଦ୍ଧ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ବିକଳ୍ପ ଖୋଲା ରଖିବା ଭାରତକୁ ଏହାର ଯୋଗାଣ ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକୁ ବିବିଧ କରିବାରେ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟ ବିପଦକୁ ହ୍ରାସ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବ। ଭେନେଜୁଏଲାରେ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରମାଣିତ ତୈଳ ଭଣ୍ଡାର ଅଛି, କିନ୍ତୁ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଏବଂ ନିବେଶର ଅଭାବ ଯୋଗୁ ଏହାର ଉତ୍ପାଦନ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ଯଦି ପ୍ରତିବନ୍ଧକ କୋହଳ କରାଯାଏ କିମ୍ବା ବିକଳ୍ପ ବାଣିଜି୍ୟକ ଢାଞ୍ଚା ଅଧୀନରେ ଯୋଗାଣ ସମ୍ଭବ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ଭାରତ ପାଇଁ ରଣନୈତିକ ଭାବରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରେ।